Aaj Da Vichar - ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ (Thought of the Day)

ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ

ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਬੀਜ ਅੱਜ ਬੀਜੋ, ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਆਪੇ ਉੱਗੇਗੀ।

ਸਕੂਲ ਦੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਲਾਸ ਦੇ ਬਲੈਕਬੋਰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ "ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ" ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਤਰ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਡੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਹੀ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਉੱਪਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੇਠਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਕੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣ ਸਕਣ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ePunjab Study ਵੱਲੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ; ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਲਾਭ ਕਿਵੇਂ ਲਈਏ?

• ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਲਈ: ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਅਰਥ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਵਧਦਾ ਹੈ।
• ਡਾਇਰੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਲਿਖਾਈ ਵਿੱਚ ਲਿਖੋ। ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਲਿਖਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਭੰਡਾਰ ਦੋਵੇਂ ਸੁਧਰ ਜਾਣਗੇ।
• ਲੇਖ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋਂ: ਲੇਖ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਜਾਂ ਸਿੱਟੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਢੁਕਵਾਂ ਵਿਚਾਰ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਲੇਖ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
• ਅਮਲ ਕਰੋ: ਸਿਰਫ਼ ਪੜ੍ਹਨਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ। ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਕੰਮ ਅਜਿਹਾ ਕਰੋ ਜੋ ਉਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।

ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਗਿਆਨ

• ਕਿਤਾਬ ਉਹ ਦੋਸਤ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਬੱਸ ਤੁਹਾਡੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ ਹੈ।
• ਰੱਟਾ ਲਾਇਆ ਪਾਠ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਮਝਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਠ ਸਾਰੀ ਉਮਰ।
• ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਨਾ ਸੰਗੋ; ਜੋ ਅੱਜ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੱਲ੍ਹ ਨਾ ਜਾਣਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸ਼ਬਦ ਸਿੱਖੋ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਤਿੰਨ ਸੌ ਪੈਂਹਠ ਨਵੇਂ ਸ਼ਬਦ ਹੋਣਗੇ।
• ਗ਼ਲਤੀ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਸਬਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਿਤਾਬ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕਾ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• ਮਾਂ-ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਬੱਚਾ ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਜਲਦੀ ਸਿੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਗਿਆਨ ਵੰਡਣ ਨਾਲ ਘਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹੋਰ ਨਿਖਰਦਾ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੇਖੋ।
• ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੀ ਅਸਲ ਜਵਾਨੀ ਹੈ।
• ਨੰਬਰ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਨਹੀਂ।
• ਜਿਹੜਾ ਪਾਠ ਔਖਾ ਲੱਗੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੋ ਜਦੋਂ ਮਨ ਤਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇ।

ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ

• ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਬੀਜ ਅੱਜ ਬੀਜੋ, ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਆਪੇ ਉੱਗੇਗੀ।
• ਡਿੱਗਣਾ ਹਾਰ ਨਹੀਂ, ਡਿੱਗ ਕੇ ਉੱਠਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਹਾਰ ਹੈ।
• ਕਿਸਾਨ ਮੀਂਹ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਹਲ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ; ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੀ ਮੂਡ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਕਿਤਾਬ ਨਾ ਛੱਡੇ।
• ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
• ਪਸੀਨੇ ਦੀ ਕਮਾਈ ਦੀ ਰੋਟੀ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਪਕਵਾਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।
• ਜਿਹੜਾ ਪਹਾੜ ਦੂਰੋਂ ਉੱਚਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਚੜ੍ਹਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ ਤਾਂ ਰਾਹ ਆਪੇ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਆਪਣੀ ਤੁਲਨਾ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਕੱਲ੍ਹ ਵਾਲੇ ਆਪ ਨਾਲ ਕਰੋ।
• ਕਿਸਮਤ ਵੀ ਉਸੇ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
• ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਤਿਆਰੀ ਅਗਲੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਔਖਾ ਸਮਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੱਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ।

ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਦਰ

• ਗੁਆਚਿਆ ਪੈਸਾ ਮੁੜ ਕਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗੁਆਚਿਆ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।
• ਕੱਲ੍ਹ ਉੱਤੇ ਛੱਡਿਆ ਕੰਮ ਅਕਸਰ ਕੱਲ੍ਹ ਹੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਸਕਰੀਨ ਉੱਤੇ ਬੀਤਿਆ ਹਰ ਬੇਕਾਰ ਘੰਟਾ ਕਿਸੇ ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਵਾਧੂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਅਸਲ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੈ।
• ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਨਾਲੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਕਿਤੇ ਵਧੀਆ ਹੈ।
• ਜੋ ਸਮੇਂ ਦਾ ਪਾਬੰਦ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਦੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• ਘੜੀ ਦੀਆਂ ਸੂਈਆਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ।
• ਆਰਾਮ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਲਸ ਅਤੇ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪਛਾਣੋ।
• ਅੱਜ ਦਾ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਦਸ ਪਛਤਾਵਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਚੰਗਾ ਚਰਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ

• ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕੁਝ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ।
• ਨਕਲ ਨਾਲ ਲਏ ਨੰਬਰ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਨੰਬਰ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ।
• ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਮੁਫ਼ਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
• ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
• ਗ਼ਲਤੀ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
• ਭਰੀ ਹੋਈ ਟਾਹਣੀ ਹੀ ਝੁਕਦੀ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਜਿੰਨਾ ਵਧੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਓਨੀ ਵਧੇ।
• ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮੀਰ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ, ਚੰਗਾ ਦਿਲ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।
• ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਸੱਚੀ ਸਲਾਹ ਦੇਣੀ ਚੰਗੀ ਹੈ।
• ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲਿਆ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਤੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਦਸ ਤੱਕ ਗਿਣੋ।
• ਸਾਫ਼ ਨੀਅਤ ਵਾਲਾ ਇਨਸਾਨ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ।

ਸਿਹਤ, ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ

• ਤੰਦਰੁਸਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤਾਜ਼ਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਖੇਡ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਦਿਓ।
• ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਲਾਉਣਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫ਼ਾ ਹੈ।
• ਨਸ਼ਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਸਤ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਾਲਕ ਬਣ ਬੈਠਦਾ ਹੈ; ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੀ ਨਾਂਹ ਕਹੋ।
• ਪਾਣੀ ਦੀ ਹਰ ਬੂੰਦ ਬਚਾਉਣਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪੰਜਾਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਲਾਹੁਣਾ ਹੈ।
• ਪਰਾਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾ ਲਾਓ, ਧਰਤੀ ਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹ ਨਾ ਘੁੱਟੋ।
• ਆਪਣਾ ਆਲਾ-ਦੁਆਲਾ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੈ।
• ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਪੂਰੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਹੈ।
• ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਕੋਲ ਬੈਠਣਾ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਵਾਂਗ ਹੈ।
• ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਆਲਸ ਨਹੀਂ, ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੈ।
• ਸੜਕ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਾ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।

ਮਾਪੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਦੋਸਤ

• ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਝਿੜਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਲੁਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
• ਅਧਿਆਪਕ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਹੈ ਜੋ ਆਪ ਬਲ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਹ ਰੁਸ਼ਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਪਿੱਠ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਦੱਸੇ।
• ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੋਟੀ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਦਿਲ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
• ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਤੁਹਾਡਾ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡਾ ਚੰਗਾ ਇਨਸਾਨ ਬਣਨਾ ਹੈ।
• ਸੰਗਤ ਦਾ ਰੰਗ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਦੋਸਤ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਚੁਣੋ।

ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਕੁਝ ਅਨਮੋਲ ਬਚਨ

ਹੇਠਲੀਆਂ ਪੰਕਤੀਆਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਲਈ ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।

• "ਵਿਦਿਆ ਵੀਚਾਰੀ ਤਾਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ" (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਰਾਗੁ ਆਸਾ, ਅੰਗ 356) - ਜਿਹੜੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
• "ਮਨਿ ਜੀਤੈ ਜਗੁ ਜੀਤੁ" (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ) - ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਜੱਗ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।
• "ਮਿਠਤੁ ਨੀਵੀ ਨਾਨਕਾ ਗੁਣ ਚੰਗਿਆਈਆ ਤਤੁ" (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ, ਅੰਗ 470) - ਮਿਠਾਸ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਹਨ।
• "ਸਚਹੁ ਓਰੈ ਸਭੁ ਕੋ ਉਪਰਿ ਸਚੁ ਆਚਾਰੁ" (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਸਿਰੀ ਰਾਗੁ, ਅੰਗ 62) - ਸੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੱਚਾ ਆਚਰਨ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।

ਵਿਚਾਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਲਿਖੀਏ?

ਕਈ ਵਾਰ ਅਧਿਆਪਕ ਕਿਸੇ ਵਿਚਾਰ ਉੱਤੇ ਪੈਰਾ ਲਿਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸੌਖਾ ਢਾਂਚਾ ਅਪਣਾਓ। ਪਹਿਲੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਲਿਖੋ। ਦੂਜੇ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿਓ, ਜਿਵੇਂ ਸਕੂਲ, ਖੇਤ, ਖੇਡ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜਾਂ ਘਰ ਦੀ ਕੋਈ ਘਟਨਾ। ਚੌਥੇ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਖ਼ਰੀ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਸੰਕਲਪ ਲਿਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾਓਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ-ਛੇ ਵਾਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੁਚੱਜਾ ਪੈਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ "ਗੁਆਚਿਆ ਪੈਸਾ ਮੁੜ ਕਮਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗੁਆਚਿਆ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ" ਉੱਤੇ ਲਿਖਦਿਆਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹੋ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰਾ ਸਾਲ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਗੁਆ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਇਆ। ਫਿਰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਬਣਾ ਕੇ ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ

ਸਵੇਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਖਰੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਪੰਨੇ ਤੋਂ ਵਿਚਾਰ ਪੜ੍ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬੋਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦਿਓ। ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਵਿਚਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਉਂ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਣ ਦਾ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਨੋਟ: ਉੱਪਰ ਵਾਲਾ "ਅੱਜ ਦਾ ਵਿਚਾਰ" ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।